wtorek, 14 lutego 2017

św. Walenty w katedrze

Dziś obchodzimy popularne Walentynki, które na stałe zagościły w naszej kulturze i chętnie są celebrowane przez zakochanych. Dlaczego akurat teraz, w ciągu zimnych dni rozpalamy swoje serca i kierujemy swoje uczucia w stronę ukochanej osoby?

Kim był św. Walenty? 

Z wykształcenia był lekarzem oraz biskupem rzymskim, który żył w III wieku. Wówczas cesarzem był Klaudiusz II Gocki, który zabronił młodym mężczyznom wchodzić w związki małżeńskie w wieku od 18 do 37 lat. Był zdania, że jest to wiek najlepszy do służby żołnierskiej. Temu zakazowi sprzeciwił się biskup Walenty udzielając ślubu młodym legionistom. Został wtrącony do lochu, gdzie podobno zakochał się w córce strażnika. Od urodzenia była ona niewidoma i pod wpływem tej miłości odzyskała wzrok. Na wieść o tych zdarzeniach, cesarz nakazał zabić Walentego, który w przeddzień swojej śmierci wysłał do ukochanej list z podpisem: „od Twojego Walentego. Został stracony 14 lutego 269 roku i stąd do dziś tego dnia obchodzimy święto zakochanych. 


Gniezno jest związane ze świętym Walentym, gdyż w katedrze gnieźnieńskiej znajduje się kaplica nazwana jego imieniem. Idąc północną nawą świątyni, dochodzimy do nieco ponurej w swoim wystroju, mało oświetlonej kaplicy, która jest otwierana raz w roku - właśnie 14 lutego.

Kaplica powstała w drugiej połowie XIV wieku. W latach 1780 - 1785 została przebudowana. Wzmocniono wówczas ściany i sklepienie. Nieznani są darczyńcy ani fundatorowie kaplicy. Wiadomo, że barokowa przebudowa była inicjatywą kan. Józefa Ryczywolskiego. Kaplicę okala piękny portal z około 1785 roku, wykonany z różnokolorowych marmurów w jednym z krakowskich warsztatów. Do wnętrza prowadzi krata zwieńczona herbem Korab, pochodząca z 1613 roku.

Wnętrze zdobi barokowy ołtarz, murowany i otynkowany z polichromią przedstawiającą św. Walentego. Nad nim  tondzie widać św. Rozalię. Na zachodniej ścianie tej kaplicy  znajduje się obraz przedstawiający św. Walentego, który błogosławi małżeństwo Sarpię i Sabino. Również na zachodniej stronie kaplicy zamieszczone zostało barokowe epitafium kan. Kacpra Chudzyńskiego z jego podobizną namalowaną na blasze w 1698 roku. 

W krypcie pochowani są wikariusze katedralni.

źródło zdjęć:
frombork.art.pl
gnesener
polskaniezwykła.pl

sobota, 4 lutego 2017

"Wikingowie w Polsce" - Zapowiedź wystawy

Wikingowie od dawna wzbudzają zainteresowanie historyków, pasjonatów i zwykłych ludzi. Ich kultura jest niezwykle bogata, związana z legendami i mitami. Czy ten waleczny lud ma jakieś powiązania z Polską? Czy w ogóle byli w naszym kraju? Zabytki świadczą, że jest to możliwe. Niektóre z nich będzie można zobaczyć na wystawie pt. „WIKINGOWIE W POLSCE? Zabytki skandynawskie z ziem polskich”, która zostanie otwarta w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. 

Jest to wystawa czasowa, która została przygotowana przez MPPP i Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk oraz jego szczeciński oddział - Ośrodek Archeologii Średniowiecza Krajów Nadbałtyckich. Stanowi ukoronowanie próby zebrania w jednym miejscu znalezisk związanych z obecnością Wikingów na naszych ziemiach. To podsumowanie dotychczasowych badań, choć charakter wystawy jest raczej popularno-naukowy. 

Na stronie muzeum można przeczytać, że wystawa ma być swoistą formą polemiki z występującymi dosyć często w publikacjach popularno-naukowych czy też na różnorodnych forach internetowych, hipotezami dotyczącymi skali i zasięgu oddziaływania Skandynawów na ziemie polskie. Ich autorzy niekiedy wyolbrzymiają pewne zjawiska, a na tej podstawie wyolbrzymiają pewne fakty, nie dostrzegając ich rzeczywistej skali i pomijając przy tym niektóre aspekty choćby kulturowe czy etniczne. Jest jednocześnie wystawą pewną odpowiedzią na swoistą modę „na wikingów” która od kilkunastu lat dostrzegalna jest w naszym kraju.

Autorzy kierują ją w stronę odbiorców w różnym wieku, którzy niekoniecznie interesować się muszą jej tematyką. Mają nadzieję, że u większości z nich wzbudzą zainteresowaniem nie tylko kulturą skandynawską lecz także historią początków naszego państwa. 

wystawa czasowa | czas trwania: 24 lutego 2017 r. - 16 lipca 2017 r.

miejsce: sala wystaw czasowych + sala edukacyjna MPPP w Gnieźnie
wernisaż: 24 lutego 2017 | godz. 13.00 (wstęp wolny!)
kuratorzy wystawy:
dr hab. Andrzej Janowski (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk)
dr Michał Bogacki (MPPP w Gnieźnie)
Tomasz Sawicki (MPPP w Gnieźnie)

tekst na podstawie MPPP    więcej tutaj

piątek, 13 stycznia 2017

Gnieźnieńskie Kościoły



Wielokrotnie podczas oprowadzania wycieczek słyszałam pytanie: ile jest kościołów w Gnieźnie? Można je zobaczyć niemal na każdym kroku, chodząc po mieście. Są wśród nich świątynie zabytkowe, perełki architektury ale też nowe, powstające na osiedlach i tzw. zbory protestanckie.

kościół pw.NMP Królowej Polski
Garnizonowy
Już w samym centrum miasta jest ich spore zagęszczenie:

Najważniejszy wśród nich to oczywiście kościół stojący na Wzgórzu Lecha - Bazylika Prymasowska pw. Wniebowzięcia NMP Sanktuarium św. Wojciecha. Obok - Kościół p.w. Św. Jerzego i niedaleko kościół p.w. Św. Piotra i Pawła oraz kościół św. Krzyża.

Poza nimi ściśle przy rynku zwanym "Wzgórzem Panieńskim" stoją: Kościół Farny pw. Świętej Trójcy i oo. Franciszkanów a nieco dalej, kościół pw. św. Michała Archanioła oraz górujący nad ulicą Chrobrego kościół Garnizonowy pw. NMP Królowej Polski. Perełką jest niewątpliwie położony nieco z boku kościół Św. Jana Chrzciciela z polichromiami figuralnymi ukazującymi sceny biblijne.

kościół pw. św. Michała Archanioła
Poza nimi bliżej lub dalej od centrum znajdują się:

Kościół p.w. Św. Wawrzyńca
Kościół p.w. Bł. Bogumiła
Kościół p.w. Bł. Jolenty
Kościół p.w. Bł. Radzyma Gaudentego
Kościół p.w. Chrystusa Wieczystego Kapłana
Kościół p.w. Matki Bożej Miłosierdzia
Kościół p.w. Matki Zbawiciela
Kościół p.w. Bł. Michała Kozala
Kościół p.w. Św. Maksymiliana Kolbego






piątek, 21 października 2016

Nowa książka o Gnieźnie


Gniezno - pierwsza stolica Polski, miejsce spoczynku św. Wojciecha, koronacji pierwszych pięciu krolów Polski i kolebka państwa polskiego ma niezwykle bogatą historię, której początki nikną w dawnych wiekach. Każdego roku odwiedza to miasto wielu turystów i pielgrzymów, by poznać pasjonujące dzieje.


Książek o Gnieźnie jest niewiele, z reguły opisy są częścią przewodnika lub mają format niewielkich broszur. Od dawna nie ukazała się publikacja omawiająca bardziej szczegółowo historię pierwszej stolicy Polski. Ostatnia miała miejsce w 1965 roku, kiedy ukazało się opracowanie autorstwa prof. Jerzego Topolskiego pt. „Dzieje Gniezna”. W 2015 roku podjęto inicjatywę z stworzenia nowej monografii tego historycznego miasta z okazji 1050 rocznicy chrztu Polski. Nadzoru merytorycznego podjął się prof. dr hab. Józef Dobosz z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Efekt możemy zobaczyć właśnie teraz, gdyż 19 października 2016 roku odbyła się oficjalna premiera najnowszej publikacji pt. „Dzieje Gniezna - pierwszej stolicy Polski”, która jest obszernym opracowaniem dotyczącym piastowskiego grodu. Ukazała się ona pod patronatem Miasta Gniezna i Powiatu Gnieźnieńskiego we wspólnym przedsięwzięciu prezydenta miasta Gniezna i Starosty Gnieźnieńskiego.

Autorami są Józef Dobosz, Magdalena Biniaś – Szkopek, Marcin Danielewski, Piotr Grzelczak, Tadeusz Janicki, Krzysztof Kurek, Damian Szymczak, Leszek Wetesko, Michał Zwierzykowski.

Wstęp do tego wydania napisał arcybiskup Metropolita Gnieźnieński Prymas Polski Wojciech Polak, w którym napisał: 

„Publikacja opisująca dzieje Gniezna, pierwszej stolicy Polski, jest nie tylko monografią. W znacznej mierze książka ta staje się również biografią, a nawet hagiografią. Nie sposób bowiem opowiedzieć historii tego miasta ograniczając się do nakreślenia ram czasowych i geograficznych, wypełnionych ciągiem różnych wydarzeń.”


Książka składa się z sześciu części. 

Część I obejmuje dzieje Gniezna i okolic w pradziejach i w starożytności. - autor: Marcin Danielewski.
Część II przedstawia czas od grodu do miasta lokacyjnego – czyli Gniezno w XI – XV wieku
Część III Gniezno w XVI – XVIII wieku
Część IV Gniezno w latach 1793 – 1918
Część V Gniezno w okresie międzywojennym i podczas II wojny światowej.
Część VI Najnowsze dzieje Gniezna po 1945 roku

Rok wydania: 2016
Redaktor: Ewa Dobosz
Opracowanie graficzne: Reginaldo Cammarano
Projekt okładki: Ewa Wąsowska
Ilość stron: 820
Wymiary: 24 x 17 cm
Oprawa: twarda

niedziela, 4 września 2016

Biskupin Fasion Week 2016


Już po raz dwudziesty drugi jest organizowany kolejny Festyn Archeologiczny w Biskupinie. Co roku gromadzi on wielu zwiedzających, zarówno indywidualnych jak i zorganizowanych. Każdy z dotychczasowych festynów poświęcony był odmiennemu tematowi. W tym roku będziemy mogli zobaczyć jak ubierano się w czasie istnienia osady, czym ozdabiano stroje czyli poznamy modę tamtych czasów.

Chętnych oprowadzimy po terenach rezerwatu biskupińskiego. Można połączyć ten punkt ze zwiedzaniem Gniezna. 

źródło zdjęć: www.biskupin.pl



Muzeum czynne  w godz: 9-18
Ceny biletów w czasie festynu:
normalny: 15 zl
ulgowy: 12 zł