Tam, gdzie nasi pierwsi władcy zostawili swój ślad

Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy to miejsce, które każdy powinien odwiedzić. Jego początki sięgają 1969 roku, gdy zostało powołane pod nazwą Muzeum Początków Państwa Polskiego. Pierwszym dyrektorem został wówczas pan Jerzy Łomnicki - znany historyk sztuki, badacz i propagator Ostrowa Lednickiego. Gdy uruchomiono przeprawę promową, wyspa została udostępniona dla osób pragnących stanąć na ziemi naszych władców. Od 1974 roku muzeum zmienia nazwę na obecnie funkcjonującą, czyli Muzeum Pierwszych Piastów na Led­nicy. W tym czasie zaczyna powstawać Wielkopolski Park Etnograficzny, w której zaczęto gromadzić obiekty reprezentujące wielkopolską wieś XIX wieku. Dziś to jeden z największych skansenów w Polsce. 

W 1981roku stanowisko dyrektora lednickiego muzeum zostaje pan Andrzej Kaszubkiewicz. Następuje też uroczyste otwarcie Wielkopolskiego Parku Etnograficznego.

W 1994 roku Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy obchodzi 25 lat powstania. Tego samego roku otrzymuje w dzierżawę od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa zabudowania  po byłym PGR w Dziekanowicach, dokąd po remoncie budynku administracyjnego zostaje przeniesiona siedziba Muzeum. 

W przyszłym roku Muzeum będzie obchodzić swoje 55-lecie istnienia. Przez tych wiele lat działalności wzbogaciło się o ogromną ilość artefaktów pamiętających czasy, gdy po wyspie chodzili Mieszko I i Bolesław Chrobry, ale też do zasobów Muzeum dołączono miejsca, które także wiążą się z historią Polski, chociażby rezerwat archeologiczny gród w Gieczu czy grodu w Grzybowie. Jednym z ostatnich obiektów, które górują nad jeziorem Lednickim jest nowa siedziba Muzeum, przy którym prace skończyły się w 2022 roku. Zbudowane w nowoczesnej bryle z ogromnym tarasem widokowym stanowi interesującą  atrakcję na Szlaku Piastowskim.

Lednicki Dzwon

Na Ostrowie Lednickim pojawił się niedawno nowy obiekt towarzyszący ruinom z X wieku. Nosi on nazwę "Mieszko i Dobrawa" i został odlany z okazji 1050 rocznicy Chrztu Polski, która przypada w 2016 roku. Jest to pierwszy dzwon o tym imieniu  w Polsce, upamiętniający księcia Mieszka I i jego żony. Pomysł pojawił się w 2013 roku  dzięki dyrekcji Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Intencją było uczczenie istotnego moemntu naszj historii i ustawienie go przy reliktach kaplicy baptyzmalnej i palatium Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

Dzwon powstał w Pracowni Ludwisarskiej Jana Felczyńskiego w Przemyślu; słynnej odlewni dzwonów, która w poprzednim roku wykonała dzwon św. Jana Pawła II dla Królewskiej Katedry na Wawelu. Wykonano go wysokiej jakości stopu miedzi i cyny w proporcjach 78:22, natomiast  serce dzwonu zostało wykonane z miękkiej stali ST3. Jego średnica wynosi 70 cm, waży  220 kg. Zdobi go ornamentyka nawiązująca do historycznej pary książęcej i zabytków znajdujących się na Ostrowie Lednickim.

W centralnej, przedniej części płaszcza dzwonu widnieje stylizowany na XIX-wieczne wzory płaskorzeźbiony wizerunek Mieszka i Dobrawy. Pod wizerunkami pary książęcej na stronie przedniej (awersie) płaszcza dzwonu znajduje się łacińska inskrypcja:

AD GLORIAM ET HONOREM

DUCIS MESCONIS ET DUCISSAE DOBRAUAE

EO REGNANTE IPSA SUADENTE

FIDES CATHOLICA

IN POLONIA

RECEPTA FUIT

Tłumacząc ten tekst na polski język, brzmi on tak:

Na cześć i chwałę

księcia Mieszka i księżnej Dobrawy

Za jego panowania i jej radą

wiara katolicka

w Polsce

została przyjęta

Na rewersie płaszcza dzwonu znajduje się druga inskrypcja łacińska upamiętniająca miejsce i rok poświęcenia dzwonu:

OSTROV IN LEDNICA

ML ANNIVERSARIUM BAPTISMATIS DUCIS MESCONIS

MMXVI

*

Ostrów Lednicki

1050. rocznica chrztu księcia Mieszka I

2016

źródło zdjęcia:www.lednicamuzeum.pl

Forma łojowo-woskowa dzwonu przed odlaniem:

według projektu profesora dr hab. Andrzeja M. Wyrwy; opracowanie plastyczne i ludwisarskie Waldemar Olszewski

tekst został opracowany na podstawie folderu wydanego przez Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy

Ze szlaku

Sezon w pełni i ruch na Szlaku Piastowskim robi się coraz większy. To czas zwiedzania Ziemi Naszych Przodków przede wszystkim przez wycieczki szkolne. Jedną z nich oprowadzałam 13 maja. Została ona zorganizowana przez B.T. Escapada. Pogoda dopisała, humory, więc wszystko przebiegło zgodnie z planem. Poniżej kilka zdjęć, dzięki uprzejmości ich autora - Marka Szczepanowskiego. Dziekuję :)

spacer ulicami Poznania

Muzeum Narodowe w Poznaniu

przed poznańską Farą

na Ostrowie Lednickim. Ponżej także:

                                 

Kościół z Wartkowic

Drewniany barokowy kościół widoczny jest już w momencie, gdy przekraczamy progi Wielkopolskiego Parku Etnograficznego mieszczącego się w Dziekanowicach koło Gniezna. Został przeniesiony do skansenu wraz z wyposażeniem przeniesiono ze wsi Wartkowice koło Uniejowa, znajdującego się na wschodnim krańcu Wielkopolski. Został wybudowany w 1719 roku z niejednoznacznie określonej przez źródła fundacji. Przez dzieje kościoła przewinęły się cztery rodziny kolatorów: Załuskich, Szołdrskich, Radoszewskich i Skrzyńskich. Był wielokrotnie przebudowywany i remontowany, uzytkowany przez parafian do 1985 r., Wówczas wzniesiono we wsi murowaną, nowoczesną budowlę kościoła a drewniana świątynia został rozebrana w 1997 roku i przeniesiona do WPE. Prace nad jego ponownym montażem i rekonstrukcją wnętrza zakończono jesienią 2001 r. W Wielkopolskim parku Etnograficznym postawiono go na osi wschód - zachód, pośrodku zrekonstruowanej wsi zachowując jego kształt oraz uwzględniając przebudowy w ciągu jego użytkowania. 

Obecny kształt koscioła stanowi jednonawowa przestrzeń z pół - transeptem od strony południowej i prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Ściany mają konstrukcję zrębową nakryte dachami z peknym, drewnianym gontem. Całosć zwieńczona jest wieżyczką latarniową na sygnaturkę z czterospadowym hełmem krytym gontem. Zachowane niemal w pełni wyposażenie kościoła pozwoliło, po przeprowadzonej konserwacji, na rekonstrukcję jego wnętrza jako zabytkowej i jednocześnie funkcjonalnej przestrzeni, w dawnym porządku przedsoborowym. Elementy wystroju kościoła pochodzą z okresu od XVIII do XX w. Najmłodsze — obrazy-zasłony z dwóch ołtarzy — pochodzą z lat 50-tych XX w.

Koniec pewnej epoki

Niestety, poniższe zdjęcia to już przeszłość. "Rybakówka", znany obiekt na terenie Lednicy już nie istnieje. Nad ranem, w dniu 18 czerwca budynek spłonął wraz z całym wyposażeniem. Było to miejsce uroczo położone nad jeziorem znane także jako smażalnia ryb na Małym Skansenie. Budynek Rybakówki stał na miejscu poprzedniczki, która spłonęła w 1997 roku.

Tak było:

poniższe zdjęcia pochodzą ze strony: www.lednicamuzeum.pl

a tak jest:

Wielkopolski Park Etnograficzny

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach jest częścią Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy. Idea budowy Wielkopolskiego Parku Etnograficznego sięga końca lat czterdziestych XX wieku.  20 maja 1969 roku podjęto decyzję o lokalizacji Muzeum Wsi Wielkopolskiej w Szreniawie, w pobliżu Muzeum Narodowego Rolnictwa.

Wielkopolski Park Etnograficzny położony jest na Szlaku Piastowskim, nad jeziorem Lednica, przy trasie Gniezno - Poznań, ok. 15 km od Gniezna. Jego powierzchnia wynosi 21 ha. Możemy w nim zobaczyć, jak wyglądała wieś w XIX wieku. Chaty zgromadzone w skansenie zostały przeniesione z różnych zakątków Wielkopolski. Wśród wielu ciekawych zabytkowych budynków można obejrzeć kuźnię ze Skrzetusza z XIX wieku, wiatraki typu "koźlak", "paltrak" i "holender", kapliczkę z Otłoczyna z 1765 roku, zagrodę plęderską, dwór z poł XIII ze Sudzieńca koło Rogoźna i wiele innych.

kaplica z Otłoczyna 

baba i chłop przed wejsciem do skansenu

zagroda chłopska z 1841 roku

widok na zagrody chłopskie

wnętrze jednej z chat

dwór ze Studzieńca koło Rogoźna

Wyspa Władców

Niedaleko Gniezna leży niezwykła wyspa, która była świadkiem wielu historycznych wydarzeń. Dawniej - siedziba Mieszka I i Bolesława Chrobrego - dziś jest echem po dawnej świetności grodu. Obok Gniezna, Ostrów Lednicki jest jednym z ważniejszych miejsc na Szlaku Piastowskim. 

Baptysterium

Gród na Ostrowie Lednickim powstał w X wieku za panowania Mieszka I. Rozciągał się na obszarze 2,5 ha. Otoczony był 12-metrowym wałem drewniano - ziemnym. W południowej części grodu zostało zbudowane palatium, które było wielokrotnie przebudowywane. Budowla składała się z pałacu i przylegającej do niego kaplicy - baptysterium. W pierwszej fazie w 2 poł. X wieku pełniła rolę pałacu książęcego. Jest to najbardziej prawdopodobne miejsce chrztu Mieszka I w 966 roku. W pocz. XI wieku palatium ulega zniszczeniu wskutek najazdu Brzetysława I Czeskiego.

widok na wyspę z promu

Zapraszamy do odwiedzenia tego magicznego miejsca, bogatego w historię i pamięć o naszych przodkach.