Wiosna u naszych przodków

Koniec zimy i początek wiosny to dla naszych przodków pożegnanie trudnego okresu zwiazanego z zimnem, ciemnością i zastojem. Ten moment  to także czas równonocy wiosennej co oznaczało też więcej słońca, cieplejszych i dłuższych dni. Na półkuli pólnocnej najczęściej przypada ona 20 marca ale też 21 marca. Dzieje się tak, gdyż każdego roku czas równonocy przesuwa się o sześć godzin i dlatego za początek wiosny uznaje się okres tych dwóch dni. U Słowian było to święto pod nazwą Jare Gody, u Celtów Ostara a u Druidów Alban Eiler czyli "Światło Ziemi".

Pod wpływem coraz słoneczniejszych i cieplejszych dni ziemia budzi się z długiego snu, pojawiają się pierwsze rośliny i świat nabiera coraz więcej barw. To czas narodzin, odnowienia i wzrostu. Dlatego symbolem tego okresu jest jajko  ale też króliczki i kurczaczki jako symbole nowego życia, płodności i świeżości. 

źródło zdjęcia: wikipedia.org

Na świecie istnieje wiele miejsc, które wyznaczają róznonoc wiosenną. Słońce wówczas oświetla dokładnie wyznaczone miejsca właśnie w tym czasie. Trudno jest określić, czy były to budowle celowo wzniesione , by odmierzały czas czy miały jakieś inne duchowe bądź religijne znaczenie jednak z pewnością istniały grupy ludzi, które celebrowały wyjątkowe zjawiska występujące w przyrodzie. Takie miejsca są np. w Irlandii, gdzie druidzi pozostawili megalityczne kamienne kopce i kręgi, piramida El Castillo w Meksyku wzniesiona przez Majów, kamienna struktura w Vermont zwana "Calendar One" czy Fernacre Stone Circle w Kornwalii. 

Nasi przodowie witali ten wiosenny czas z radością, czcili wiosenne bóstwa i boginie. W starożytnym Rzymie za wiosenną boginię uznawano Wenus - boginię piękna, miłości ale też ogrodów i uprawianych pól oraz Florę - boginię kwiatów, u Słowian symbolem zimy był Marzanna a wiosennym bogiem Jaryło, u Celtów bogini Eostre oraz bóg Cernunus znany jako Hern u ludów nordyckich - Freya, która powracała zawsze kazdej wiosny ale też bóg Thor, który za pomocą swojego młota Mjölnir'a rozbijał lód i przepędzał zimę, u strarożytnych Greków - Dionizos i Persefona oraz Gaja - jedną z najstarszych, która jest kojarzona z Ziemią i uważana jest za Matkę Ziemię

Każda kultura ma swoich charakterystycznych dla tego czasu bożków i określone zwyczaje. Łączy je na pewno jedno - każdy z tych bogów i obrzędów zwiazany jest z wiosną, narodzinami, rozkwitaniem ziemi, płodnością. miłością i budzeniem się świata wokół nas. 

Bogini Brighid

W dniu 1 lutego Celtowie obchodzili sabat Imbolic, zwane świętem Światła. Z tym sabatem nieodłącznie związana jest postać bogini Brygidy, zwanej „Brighit” „Brigit”, „Bride”, „Bridantia”. Do dziś czczona jest w kręgach neopogańskich i wiccańskich. Jest ściśle związana z Irlandią, gdzie określana jest jako „Bogini Irlandzka” ale jej kult można spotkać także w Szkocji, Walii i innych rejonach Europy Zachodniej.

To niezwykle wytrzymała, silna i potężna bogini strzegąca Wiecznego Ognia w jej sanktuarium w hrabstwie Kildare w Irlandii. Ogień ten był pilnowany dzień i noc przez boginię i jej kapłanki. Tylko one mogły podejść do świętego płomienia, który otoczony był dla bezpieczeństwa żywopłotem. Uważa się ją za tą, która przekazała ludziom słowo pisane. Wspiera kobiecą edukację stąd uważana jest za Wielką Nauczycielkę. 

Brigit jest patronką Świętych Studni, mądrości, poezji, płodności, zmian, inspiracji, wody w tym - leczniczej a przede wszystkim ognia. Opiekowała się zawodami związanymi właśnie z ogniem, walecznością, męstwem czyli kowalami, rzemieślnikami i wojownikami. To bogini narodzin, dlatego zwracano się do niej o szczęśliwy poród. Jest związana ze światem wróżb, proroctw i uzdrawiania. Zwana też Potrójna Boginią, dlatego na drzwiach domu umieszczano trzy kłosy zboża, które pozostawały tam aż do Ostary (21 marca). 

Potrafi przybierać różne formy, postaci i kobiety w każdym wieku. Możemy ją zobaczyć jako młodą dziewicę, albo matkę, staruchę a także jako ptaka, dymu, słupa ognia, kobiety z płonącą głową. W mitologii celtyckiej istnieją trzy siostry o tym samym imieniu – Brygida. Każda z nich ma inną funkcję: pierwsza strzeże ogniska domowego, druga patronuje ognia w kuźni, trzecia jest boginią ognia kreatywności i zmian.

Jedno z opowiadań celtyckich opisuje staruszkę Cailleach, która w przeddzień tego święta wyrusza w daleką drogę. Dociera na cudowną wyspę, gdzie wśród leśnej głuszy znajdowała się magiczna studnia młodości. W momencie budzenia się dnia, a więc z pierwszym brzaskiem, kobieta nabiera wodę ze studni, robi łyk i w tym momencie przemienia się w piękną, młodą dziewczynę – Bride, która ma niezwykłą moc przywracania zieleni całej ziemi.

Z czasem chrześcijaństwo zastąpiło tę boginię świętą Brygidą. Jest ona najpopularniejszą, irlandzką świętą uznawaną za patronkę Irlandii i szczególną opiekunkę prac na roli. W Irlandii można spotkać wiele kościołów pod jej wezwaniem. Oczywiście to druga ważna postać po św. Patryku i św. Kolumby (Columcille). Tych troje świętych uznawanych jest za irlandzką trójcę cudotwórców. Św. Brygida jest również patronką i opiekunką wyrobów mlecznych. Przysłowie mówi: "od świętej Brighid każdy dzień jest coraz dłuższy a noc krótsza". 

Modlitwa do Bogini Brygit o uzdrowienie umysłu, serca lub duszy. 

Zapal świeczkę i poproś Brygidę o uzdrowienie mówiąc słowa:

Bogini Brygido, strażniczko ognia i studni,

przychodzę do ciebie z prośbą o uzdrowienie zranionej duszy.

Proszę, zajrzyj do najgłębszych zakamarków [imię osoby]

i znajdź urazy, które skrywają się pod ich powierzchnią.

Proszę cię, byś złagodziła ból w mej/tej duszy.

Tak jak świeca płonąc, daje światło, proszę cię, 

rzuć światło na drogę do uzdrowienia.

Rzuć światło tak jasne i oczywiste,

by drogi do uzdrowienia nie można było pomylić.

Proszę, ześlij wszelaką potrzebną pomoc,

by na powrót scalić tę duszę.

Modlitwa pochodzi z książki 

„Imbolic” wydanej przez Wydawnictwo Illuminatio

źródło zdjęć:

www.pinterest.com

www.examiner.com 

Weles

30 kwietnia, wedlug kalendarza słowiańskiego, był dniem poświęconym Welesowi. w tym dniu składano mu ofiary, dary i dziękowano za opiekę. Był to też czas, gdy wypędzano bydła na pastwiska. Ten zwyczaj funkcjonował w wielu kulturach. Koniec kwietnia i poczatek maja był okresem szczególnym. Uważany był za początek pory letniej, dlatego wyznaczał on harmonogram prac ale też radości z coraz cieplejszych dni. 

Bóg słowiański związany z magią, przysięgami, sztuką, rzemiosłami i bogactwem. Jego imię oznacza ze starosłowiańskiego języka Veles lub Wołos co oznacza "Włość", władza lub "wel" czyli widzieć" lub "Czarowny, uroczy wzrok". Kroniki ruskie nazywają go opiekunem bydła, gdyż przypisuje się mu taką właśnie funkcję ale też był opiekunem plodności pól i zmarłych. Nazywany jest dosłownie "bydlęcym bogiem". 

Często przedstawiany jako opozycjonista wobec Peruna albo nawet synonim Diabła - na przykład u zachodnich Słowian. Uważano, że przyjmował postać czarnego, kudłatego kozła lub innego dzikiego zwierzęcia. Można też ujrzeć go jako starca z długą siwą lub żółtą brodą. Na Rusi był opiekunem ludu, chłopskim obrońcą ale też starżnikiem przysiąg i władcą zarazy i chorób.

W mitologii przedstawiany jest jako ten, który stoczył z Perunem walkę o bydło płodności. Został pokonany. Upadając na ziemię uderzył o nią głową i na czole powstało mu żółte znamię. 

Weles prawdopodobnie był panem Zaświatów czyli słowiańskich Nawi, opiekunem dusz zmarłych i bogiem śmierci. Jego siedzibą są bagna w samym centrum Nawi, gdzie siedzi na złotym tronie przy korzeniach kosmicznego drzewa. Jest strażnikiem skarbów, zwłaszca pokładów złota, które jest przeciwstawiane żelazu boga Peruna.

W momencie przyjęcia chrześcijaństwa, dawni bogowie zostali zastąpieni nowymi. Weles na Rusi został zastąpiony św. Błażejem ale też kojarzony jest ze św. Mikołajem, Michałem, Stanisławem, Florem i Laurem, gdyż tak jak Weles byli oni także opiekunami bydła. We wschodniej, prawosławnej kulturze ludowej, to nie Św. Piotr ma klucze do nieba, lecz Św. Mikołaj, co pokazuje, że funkcja pana zaświatów przeszła z Welesa na tego właśnie Świętego.

źródło zdjęć:

mitologie-swiata.cba.pl

pantheion.pl